Lambda Nedir?

LAMBDA NEDİR?

Lambda mevcut AFR değerinin ideal AFR değerine oranıdır. Örneğin aracımız 16.5 AFR oranında çalışıyor olsun ve bizim ideal AFR değerimiz 14.7 olsun. 16.5/14.7 = 1.12 olarak lambda değerimizi hesaplarız. Eğer AFR değerimiz 14.7 olsaydı ideal AFR de 14.7 olduğu için, 14.7/14.7 = 1 olarak hesaplayacaktır. Yani lambda değerimizin closed loop durumunda 1 olmasını hedefleriz. 1 lambda’nın üzerindeki değerler fakir karışımı, 1 lambda’nın altındaki değerler ise zengin karışımı gösterir.Araçlarımızda bulunan oksijen sensörleri lambda hesabına göre çalışmaktadır. Bilimsel olarak benzin yakıtının en verimli ve çevreci şekilde yakıldığı değer 14.7 olarak belirlenmiştir. Bu değer Stoichiometric değer olarak seçilmiştir. Yani atık gazdaki oksijen miktarı ile lambda 1.00 değerini verdiğinde = 14.7 AFR karışımla benzin yanması gerçekleşmiş olmaktadır.



Araçlarımızda bulunan narrowband (dar bant) oksijen sensörleri de bu değere sabitlenmiştir. Yanma gerçekleştikten sonra atık gazı bu sensörler okur ve araç beynine “karışım zengin” / “karışım fakir” şeklinde sinyal gönderir. Araç ise bu sinyallere göre yakıtta düzeltme yapmaya çalışır.

Araçlarda kabul edilen yani olması gereken hava – yakıt karışım oranının (14.7 AFR’ nin) dışındaki karışım oranlarının ne sonuçlara yol açtığınız görmekteyiz.

v  14.7 AFR – İdeal sürüş ekonomisi – emisyon – güç dengesi,

v  Az Miktarda Zengin - Yüksek motor gücü, tüketim ve yüksek emisyon,

v  Çok Zengin - Boğulan motor (performans kaybı), tekleme, yüksek çevre kirliliği, siyah/kirlenmiş egzoz, yağ kirliliği,

v  Az Miktarda Fakir -  Daha ekonomik sürüş, daha düşük emisyon, daha düşük güç

v  Çok Fakir - Aşırı düşük performans/güç, asılmalarda aracın gaz yememesi gibi tekleme, supap/piston erimesi, buji vuruntusu yaşanması anlamına gelmektedir.

Araçlarımız closed loop (kapalı döngü), yani çeyrek gaz gibi sabit hızlarda veya yüklenmeden sakin kullanımlarda Stoichometric hava yakıt oranında (14.7 AFR) çalışmak üzere ayarlanmıştır. Hızlanma gereksinimi, tam gaz durumunda ise ECU (beyin) open-loop (açık döngü) durumuna geçer. Hava yakıt karışımını az miktarda zenginleştirirler. Burada oksijen sensörleri vasıtası ile okuma ve düzeltme yoktur. Zaten araçlardaki oksijen sensörleri narrowband ( dar bant ) sensörler olduğundan bu kısımlarda tam değer okuma yapamazlar.

LPG yakıtı benzine göre %5 fakir olup, benzinde 14.7 karışımda istenen ve alınan stoichometric özellikleri ( istenen emisyon, sıcaklık, güç miktarları ) 15.5 oranında vermektedir. Yani sensörler LPG yakıtı ile kullanımda lambda 1.00 değerini verdiğinde karşım 15.5 olacaktır. LPG için lambda 1.00 = 15.5 AFR’ye denk gelmektedir.

Eğer AFR değerimi 14.7 den büyük olursa aracımızda fakir karışım yani fazla hava az yakıt var demektir. Tam tersi durumda ise yani 14.7 den düşük olduğunda yakıt fazla hava az demektir. Aracımızın closed loop döngüsünde AFR sabit 14.7 olacak şekilde aracımızın ECU’su vasıtasıyla hava yakıt karışımı ayarlanır. Eğer herhangi bir etkenden dolayı bu değer değişirse aracımız egzozda bulunan oksijen sensörü vasıtası ile yakıtı düzeltir, (havayı ayarlayan herhangi bir mekanizma yok), işte bu Ltft - Stft denilen değerler bu şekilde açığa çıkmaktadır. 

Lpg AFR Ayarı konusunda Profesyonel Ekibimiz ile çözüm ortağınız olmaktan gurur duyuyoruz.